بررسی هماهنگی صامت ها، اصوات و نقض قاعده هماهنگی اصوات درترکی آذربایجانی (آذری)

یعقوب نوجوان، دکتر کریم نظری بقا و دکتر مسعود ذوقی،

 واحد اهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اهر، ایران

 

دراین تحقیق هماهنگی صامت ها در زبان ترکی آذری مورد بررسی قرار گرفت. توجه به اینکه در گفتار افراد آذری‌زبان منطقه اهر، ناهماهنگی‌های آوایی وجود دارد؛ بنابراین، با توجه به قواعدتناسب آوایی، به بررسی هماهنگی اصواتو نقض قاعده هماهنگی آن در زبان مذکور پرداخته شد. مقاله‌ها و پایانن امه‌ها در زمینه تحقیق، مورد بررسی قرار گرفتند. تحقیق حاضر ازنظر ماهیت، نظری و ازنظر روش، به‌صورت توصیفی انجام‌گرفتهاست. ابزار گردآوری اطلاعات در این تحقیق مصاحبه و نیز شم زبانی محقق بود که با انجام این کار داده‌هاجمع‌آوری شده تجزیه و تحلیل شدند. نتیجه‌گیری شد که ترکی آذربایجانی از قواعد و فرایندهای واجی فراوان و نظام‌مندی استفاده می‌کند و فرایندهایی مثل عدم رعایت قاعده هماهنگی اصوات نمی‌تواند رخدادی تصادفی و اتفاقی داشته باشند و حتماً از زیربنای علمی و قابل‌بحثی برخوردار می‌باشد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

بررسی هم زمانی فرآیندهای واجی واژگان و عبارات بومی با محوریت پوشش در گویش لری بویر احمدی

حسین محمدصادقی  و متین محدیان کریمی،

واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران

 

لری بویراحمدی یکی از شاخه‌های بزرگ گویش لری نزدیک به بختیاری است که مردم شهرستانهای بویر احمد، دنا و گچساران با آن صحبت می کنند. این قوم نیز مثل سایر اقوام از فرهنگ و آداب و رسوم خاصی برخوردار است. یکی از این آداب و رسوم نوع پوشش است که از دیر باز مورد توجه قرار گرفته است. پوشش انواع مختلفی دارد که در هر قوم با زبان خاصی نامیده می شود. این پژوهش با هدف بررسی هم زمانی فرآیندهای واجی در واژگان و اصطلاحات مربوط به پوشش این ناحیه قرار گرفت. پژوهشگر در ابتدا به منظور آشنایی خواننده با زبان لری مختصر توضیحی داده و سپس با توصیف فرآیندهای واجی، واژگان و اصطلاحات پوشش را بررسی می کند و در نهایت به نتیجه رسید که فرآیند همگونی از بازه ی توزیعی بیشتری در این گویش و پیرامون پوشش برخوردار بوده است.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

فرایندهای واجی و آوایی در گویش روستای زینوند از منطقه چهارقلعه شهرستان بهشهر

فاطمه کرم نژاد،

 دانشگاه علامه طباطبایی، ایران

 

روستای زینوند به همراه سه روستای دیگرِ چهارقلعة عبدالملکی به صورت جزیره در استان مازندران قرارگرفته است. تفاوت‌های انکارناپذیر گویش این منطقه با گویش غالب استان مازندران، نشان دهندة کوچ قوم دیگری به این منطقه می‌باشد. یکی از دغدغه‌های اصلی مردم این منطقه، شناختن ریشه‌های نژادی و زبانی است. از آنجاییکه منطقه به وسیلة گویش مازندرانی احاطه شده است، گویش این چهار روستا در خطر نابودی قراردارد. با  توجه به استفادة روز افزون مردم از رسانه‌ها، تاثیر زبان فارسی معیار بر گویش‌های در خطر نابودی، روز به روز بیشتر نمایان می‌شود. گویش منطقة چهارقلعة عبدالملکی نیز از این قاعده مثتثنی نیست. گویش زینوندی دارای نظام آوایی، صرف و نحو دقیق و مجزا از گویش‌های بومی منطقهمی‌باشد. فرایندهای واجی، دگرگونی‌هایی است که در هنگام بررسی یک گویش به خصوص در هنگام مقایسه آن با زیان معیار به آن برمی‌خوریم. در این پژوهش، مهمترين  فرايند هاي واجي گويش روستای زينوند شامل همگونی، ناهمگونی، قلب، حذف، افزایش، تبدیل و کشش جبرانی مورد بررسی قرار می گیرد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

گردآوری داده‌های زبانی از سطح استان چهارمحال و بختیاری و نتایج اولیه آن در اطلس زبان‌های ایران

مرتضی طاهری اردلی  و دکتر اریک آنونبی،

 دانشگاه شهرکرد، دانشگاه کارلتون و دانشگاه بامبرگ، ایران و کانادا

 

در راستای آغاز مرحلة دوم از اطلس زبان‌های ایران (www.iranatlas.net)، استان چهارمحال و بختیاری به عنوان اولین استان در مرحلة گردآوری داده‌های زبان‌شناختی در نظر گرفته شد. به منظور رسیدن به این هدف، از سه پرسشنامة تنظیم‌شده استفاده شده است (https://carleton.ca/iran/questionnaires)؛ پرسشنامة نخست، حاوی اطلاعات جامعه‌شناختی، واژگانی و واج‌شناختی؛ پرسشنامة دوم حاوی اطلاعات صرفی ـ نحوی و پرسشنامة سوم دربردارندة نظام شمارش است. درکنار پرسشنامه سعی شد نمونة فایل صوتی از هر یک از گونه‌‌ها نیز ضبط شود. در ابتدا، بعد از بررسی پراکندگی زبانی در کلیة آبادی‌‌های استان، بختیاری، فارسی، چهارمحالی شهری، چهارمحالی ولایتی و ترکی به عنوان گونه‌های زبانی رایج در نظرگرفته شد. سپس، با هدف پوشش بیشترین تنوع زبانی، در ابتدا نقاط مهم زبانی را در سطح استان انتخاب کرده و سپس به انتخاب روستاهای کوچک‌تر و به لحاظ زبانی متمایزتر پرداختیم. همچنین به منظور بررسی تاثیر برخورد زبانی، سعی شد از نقاطی که در استان دو یا چندزبانه هستند نیز داده جمع‌آوری شود. در مجموع 28 نقطه در سطح استان برای کار میدانی در نظر گرفته شد که تاکنون به 21 مورد از این نقاط به اتمام رسیده است. از مشاهدات بارز زبان‌شناختی استان می‌توان به برخورد زبانی و نیز تاثیر خاص زبان‌ فارسی بر ترکی، بختیاری و چهارمحالی اشاره کرد. برای نمونه، گونة ترکی شهر بلداجی در جوار فارسی و بختیاری، نظام واکه‌ای ساده‌تر و به شش واکه تقلیل پیدا کرده است. از طرف دیگر، روستای صعب‌العبور سرآقاسید، به لحاظ زبانی از متمایزترین مناطق بختیاری‌زبان در استان است؛ این نقطه تنها روستای بختیاری است که در آن واکة گرد و پیشین [y] وجود دارد که تاکنون در دیگر گونه‌ای بختیاری استان مشاهده نشده است. از دیگر ویژگی‌های بارز در مناطق بختیاری نرم‌شدگی همخوان /d/ در جایگاه‌های بین‌واکه‌ای و پایانی است. این مشخصه تا برخی از مناطق چهارمحالی‌نشین نیز امتداد یافته است.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

تقسیم بندی دیگر از ساخت واژه های غیر ساده

دکتر محمدعلی نوری خوش رودباری،

 دانشگاه فرهنگیان، ایران

 

در یک نگاه کلی می توان واژه را از حیث ساختمان به ساده و غیر ساده تقسیم کرد. یکی از مشهورترین نظریه ها واژه های غیر ساده را مشتمل بر مشتق، مرکب و مشتق مرکب می داند. تاکنون کسی قاعده های ساخت واژه های غیر ساده را از حیث آزاد یا وابسته بودن تکواژهای سازندۀ آن ها، بیان نکرده است. این مقاله برای اولین بار این قاعده ها را فراپیش می نهد: اهمیّت این قواعد این است که کار یادگیری واژه های غیر ساده را برای فارسی زبانان و بویژه برای غیر فارسی زبانان بسیار آسان می کند. مقایسه این قاعده ها با قاعده های مبتنی بر نوع دستوری هر یک از تکواژهای سازنده واژه های غیر ساده، ادعای ما را ثابت می کند. قاعده اصلی ساخت واژه های مرکب «تکواژآزاد  + تکواژ آزاد» است مثل کتابخانه . یک یا چند تکواژ آزاد می تواند به این قاعده افزوده شود. ساخت واژه های مشتق دارای سه قاعده اصلی است: پیشوند + تکواژ آزاد (مثل با ادب) ، تکواژ آزاد + پسوند (مثل هنرمند) ، پیشوند + تکواژ آزاد + پسوند (مثل بی هنری). یک یا چند پیشوند یا پسوند می تواند به قاعده های سه گانه بالا افزوده شود. قاعده های اصلی ساخت واژه های مشتق مرکب عبارتند از: تکواژ آزاد + تکواژ آزاد + پسوند (مثل خودخواهی) (که شکل دیگری هم دارد و آن این است: تکواژ آزاد + پسوند + تکواژ آزاد (مثل دانش سرا) ) و پیشوند + تکواژ آزاد + تکواژ آزاد (مثل ناجوان مرد) ( که شکل دیگر آن تکواژ آزاد + پیشوند + تکواژ آزاد است (مثل حقوق بگیر) و تکواژ آزاد + میان وند + تکواژ آزاد (مثل سرتاسر) یک یا چند تکواژ آزاد یاپیشوند یا پسوند می تواند به قاعده های بالا افزوده شود.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

صفحه4 از11