تحلیل نشانه شناختی ضرب المثل های کردی کلهری با تکیه بر آرای یوری لوتمان

شکوفه حسینی  و  دکتر ناصر ملکی،

دانشگاه رازی کرمانشاه، ایران

 

بررسی نحوه ی نشانه گذاری یک عنصر می تواند تاثیر چشمگیری در درک کامل سطوح معنایی آن داشته باشد. یوری لوتمان، بنیانگذار مکتب نشانه شناسی تارتو- مسکو، توجه خود را به فرایند تولید نشانه ها معطوف کرده است و اینکه به چه علت و در چه شرایطی فرهنگ قادر به تولید این نشانه ها است؟ در واقع در این رویکرد تفاسیر متفاوت هر فرهنگ نسبت به پدیده های طبیعی یکسان، مورد بررسی قرار می گیرد. در این پژوهش تلاش می شود تا با بهره گیری از این مکتب به بررسی ادبیات فولکلور و نشانه های موجود در آن پرداخت و به سوالاتی از دست پاسخ داد که عوامل موثر در شکل گیری این نشانه ها کدام اند و تعبیر مناسب آنها چگونه میسر می شود .لذا در مقاله ی پیش رو، شش عنصر از میان عناصر موجود در حیطه ی دامپروری و کشاورزی انتخاب شده  و به بازنشانی کاربردهای این عناصر در زندگی روزمره ی مردم کرد پرداخته شده است و در ادامه بازتاب این کاربرد ها را در ادبیات فولکلور ، ضرب المثل، مورد بررسی قرار گرفته است.براین اساس باید گفت که هریک از این شش عنصر با توجه به کاربرد خاص خود در زندگی و فرهنگ مردم نشانه های خاصی را پدید می آورند و بازتاب مستقیم آنها را میتوان در ادبیات فولکلور به ویژه ضرب المثل مشاهده کرد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

تحلیل توصیفی خطاهای نوشتاری فارسی آموزان ترک زبان در مدارس ابتدایی اردبیل

جعفر کریمی و دکتر سید محمد رضی نژاد ،

 دانشگاه محقق اردبیلی، ایران

 

در این پژوهش به بررسی خطاهای نوشتاری فارسی­آموزان ترک­زبان در مدارس ابتدایی اردبیل می­پردازیم. گردآوری  داده­ها به روش میدانی و در دو بخش از طریق جمع­آوری املاهای کلاسی که در طی 6 ماه در دفتر املا جمع­آوری شده بودند و با تنظیم آزمون و توزیع آن­ها در بین دانش­آموزان صورت گرفت. ابتدا املاهای کلاسی دانش­آموزان را بررسی و خطاهای نوشتاری آن­ها را استخراج کردیم و سپس از بین این خطاهای نوشتاری که بیشترین فراوانی را داشتند، 160 خطای نوشتاری را انتخاب کردیم و صورت صحیح آن­ها را تهیّه نمودیم به طوری که این واژه­ها تمامی حروف الفبای زبان فارسی را در­بر می­گرفت، در اختیار معلّمان قرار دادیم تا به دانش­آموزان املا بگویند. با این بررسی درصدد پاسخ به این سوالات بودیم که بیشترین خطاهای نوشتاری در کدام حوزه­ صورت می­گیرند؟ و آیا دوزبانگی در پیدایش این خطاها دخیل است؟ با بررسی خطاهای نوشتاری دانش­آموزان و طبقه­بندی آن­ها دریافتیم که بیشترین خطاهای نوشتاری به ترتیب مربوط به حوزه ی جانشین­سازی، حذف، اضافه، مجزّانویسی و قلب می­باشند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد که دوزبانگی در ایجاد این خطاها تأثیر دارد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

تحلیل مضامین مربوط به نفت در رمان «همسایه ها»، اثر احمد محمود

دکتر فاطمه غلامی (دانشگاه شیراز، ایران)  و دکتر حسینعلی قبادی (دانشگاه تربیت مدرس، ایران)

 

ادبیات، نهادی اجتماعی است که برخاسته از جامعه و مؤثر بر آن است. با وجود نظریه­های متفاوت در زمینة جامعه­شناسی هنر و ادبیات، بیشتر منتقدان تأثیر متقابل این دو نهاد بر یکدیگر را پذیرفته­اند. در واقع می­توان گفت؛ پدیده­ها و تحولات هر جامعه، به گونه­­­های متفاوت در آیینه ادبیات آن پدیدار می­گردد. بی­گمان نفت به عنوان پدیده­ای  نو­ظهور اما مهم سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، در تاریخ یکصد سالة­ اخیر کشور ما آثار پیدا و پنهان فراوانی داشته­است. یکی از وقایع مهم در­این ­باره، کودتای 28 مرداد 1332 است که برای مقابله با ملی شدن صنعت نفت روی داد و آن را «کودتای نفت» نامیده­اند. این واقعه و پیامدهای آن، افزون بر نمود گسترده در عرصة ادبیات داستانی، رویکرد­ها و گرایش­هایی نیز در عرصه داستان­نویسی ایجاد­ کرد، که مهم­ترین آن­ها، گرایش به نوعی سمبولیسم اجتماعی اضطراری بود. این مقاله به چگونگی بازتاب و پرداخت مضامین فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نفت در رمان « همسایه­ها»، نوشتة احمد محمود، پرداخته­است. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی است و در چار­چوب نظریه نقد­اجتماعی، رمان همسایه­ها را مطالعه می­کند. نتیجة اجمالی پژوهش نشان می­دهد که رمان همسایه­ها در دوره زمانی مشخص، موفق شده­است با ژرف­کاوی، اوضاع عمومی بخشی از جامعه ایران را در برهة ملی شدن صنعت نفت و پس از کودتای بیست و هشت مرداد سی و دو  به­خوبی تبیین نماید.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

بررسی تطبیقی و ساختار دستوری و واژگانی اوستا و زندبند هجدهم از وندیداد دهم

پونیا نظربلند و دکتر معصومه باقری حسن کیاده،

 دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

 

اوستا، یکی از کهن­ترین آثار مکتوب بازمانده از زبان­های باستانی ایران است که پنج‌ششم از کتاب دینی امروزی زرتشتیان را تشکیل می­دهد و شامل پنج بخش به نام‌های: یسن­ها، یشت­ها، ویسپرد، وندیداد و خرده­اوستا است. وندیداد نوزدهمین نَسک از بیست‌ویک نسک و تنها نَسک اوستای دورۀ ساسانی است که به‌صورت کامل به دست ما رسیده است. زرتشتیان مطالعه دربارۀ متن اوستا را بلافاصله پس از درگذشت زرتشت آغاز کردند؛ از دورة ساسانیان ترجمه و تفسیری بر اوستا نوشته شد که زند نامیده می­شود. متن وندیداد یکی از بخش­های اوستا است که علاوه بر متن اوستایی، ترجمه و تفسیر زند آن نیز موجود است. متن زند وندیداد، به نسبت زند قسمت‌های دیگر اوستا، ترجمۀ بهتری از اوستا به دست می­دهد؛ چراکه متن اوستایی وندیداد برای مترجمان پهلوی آشناتر از بخش‌های دیگر اوستا بوده است، بعلاوه دارای تفسیرها و توضیحات مفصّلی است که بر ترجمۀ لفظ به لفظ متن اوستایی افزوده‌شده است. بند هجدهم از فرگرد دهم وندیداد، که این پژوهش بدان پرداخته، حاوی مطالب فقهی و آیینی بسیاری است، مانند: به‌جا آوردن آئین تطهیر، اجرای مراسم برشنوم و معتقد بودن به دین مزدیسنی. هدف از نگارش این مقاله، بررسی و تطبیق متن اوستایی و زند بند هجدهم از وندیداد دهم با تکیه‌ بر ساختار دستوری و واژگانی است که به روش کتابخانه ای انجام شده است. از مهمترین نتایج به دست آمده در این پژوهش می­توان به این نکات اشاره کرد: الف) دراکثر بندها، نویسندۀ متن زند، بر معنای متن اوستایی تسلّط و آگاهی داشته است ودر متن زند ترجمۀ واژه به واژه ارائه نموده است. ب) متن پهلوی گاه تحت تأثیر سبک نگارش زبان اوستایی قرارگرفته است. ج) متن اوستایی دارای ساختار و دستوری نامنطبق با زبان اوستایی است که نشان دهندة متاخر بودن متن می­باشد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

بررسی و تحلیل واج - واژی متن پازند ارداویراف نامه

مهرو آقاعباسی و دکتر معصومه باقری حسن کیاده،

دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران

 

بررسی دگرگونی‌های صورت پذیرفته در زبان فارسی با استناد بر متون کهن در وضع قوانین مربوط به زبان امری ضروری است. متن پازند ارداویراف­نامه ازجمله متون کهنی است که بررسی آن در زمینة مطالعات زبانی کمک بسیار خواهدکرد. این متن دارای ویژگی­های زبانی خاص و واژه­هایی متفاوت با زبان پهلوی است که تاکنون مورد بررسی قرار نگرفته، ازاین‌روی در این پژوهش بنیادی که به شیوة کتابخانه­ای انجام شده، کوشش گردیده که نخست تعریف و توضیحاتی جامع پیرامون پازندنویسی و تحریر پازند ارداویراف­نامه ارائه گردد، سپس واج­ها، واژه­ها و تحوّلات صورت پذیرفته در آن­ها نسبت به معادلشان در زبان پهلوی در سه بخش، تحت عنوان تغییرات زبان در گذر زمان، گویش پازندنویس و کهن­­گرایی مورد بررسی قرار گیرد. در پایان پژوهش، این نتایج حاصل شد: بسیاری از فرایند­های آوایی صورت گرفته در این متن نمایانگر تغییرات زبان در گذر زمان از کتابت متن پهلوی تا پازند هستند و نشان می­دهند برخی از تحوّلات آوایی­ که همچنان رخ می­دهند، به‌طور کامل در قرن نهم تحت­ﺗﺄثیر زبان فارسی دری صورت گرفته بودند، امّا برخی دیگر که نشانی از آن­ها در فارسی معیار نیست در اثر گویش کاتب ایجاد شده­اند. تمایل کاتب به کهن­گرایی نیز، سبب حفظ و جلوگیری از نابودی کامل زبانی کهن شده است. بررسی این ویژگی­ها و تحلیل شباهت­ها و تفاوت­های واج _ واژی این متن و مقایسة آن­ها با زبان پهلوی کمک شایانی در شناسایی مسیر تحوّل واژه­ها و پی بردن به چگونگی تلفّظ کلمات در گذشته و گویش­های مختلف و تکمیل واژه­نامه­های موجود خواهد کرد.

 

چکیده بالا بخشی از مقاله ای است که جهت ارائه در اولین کنفرانس بین المللی بررسی مسائل جاری زبان ها، گویش ها و زبان شناسی (WWW.LLLD.IR) ، و نیز کنفرانس.... 14 و 15 بهمن 1395 ، اهواز ، پذیرفته شده است.

صفحه6 از11